E-mail: info@kemalsener.av.tr

Hukuk Bürosu – İstanbul


avukat2

Tanıma Tenfiz Davaları

avukat1

Nüfus Davaları

avukat3

Boşanma Davaları

Hukuki sorunlarınızda her zaman yanınızdayız.

Hukuki sorularınız için :

Tanıma ve Tenfiz Davası Mahkeme Kararları İçin Açılabilir

Title: Tanıma ve Tenfiz Davası Mahkeme Kararları İçin Açılabilir
Reviewed by Av. Kemal Şener on Mar 28
Rating: 5.0
Summary: Tanıma ve Tenfiz Davası Mahkeme Kararları İçin Açılabilir

Tanıma ve Tenfiz Davası Mahkeme Kararları İçin Açılabilir: Tanıma ve Tenfiz Davası Mahkeme Kararları İçin Açılabilir . Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de etki gösterebilmesi için taşıması gereken nitelikler şöyle belirlenmiştir: “Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye’de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfız kararı verilmesine bağlıdır”. Bu maddede tenfiz edilecek ilamların nitelikleri gösterilmektedir. Tenfiz için, ilamın tanınması, yani, kesin hüküm kuvvetinin kabulü zorunlu olduğundan, bu niteliklerin, tanıması istenilen ilamlarda da bulunması gerekir. Bu nitelikler, bir bakıma tanımanın ön şartları kabul edilmelidir.


1.- Yabancı Mahkemeden Verilmiş Hukuk Davasına İlişkin Bir İlam Olmalı

a) Hukuk Davasına İlişkin İlam

Yabancı mahkemeden verilen ilamın tanınabilmesi için, bu ilamın hukuk davasına ilişkin obuası gerekir. Hukuk davasına ilişkin bir ilam dan, ilamın özel hukuka ait olması anlaşılmaktadır. Hangi ilamların hukuk davası konusu olacağı ise, bir vasıflandırmayı gerektirir. Usul hukukuna ilişkin vasıflandırmaların lex fori ye göre yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Buna göre, hangi davaların hukuk davası olduğu tanıma talebinde bulunulan ülke hukukuna göre belirlenecektir.

Boşanma davalarının hukuk davası olduğu, genellikle her ülkede kabul edilmiş bir husustur. Boşanma aile hukukuna ilişkin bir kurumdur. Aile hukuku da medeni hukukun bir dalı olup, hukukumuzda özel hukuk içinde yer alır.


b) Yabancı” Mahkemelerden Verilmiş Bir İlam

Tanıma ve tenfız, yabancı devlet mahkemelerinden verilen ilamlar bakımından söz konusudur. MÖHUK’dan Önce de aynı şart aranmaktaydı (HUMK. mülga m.537).

Yabancı ilam dan kastedilen nedir? Mahkeme yabancı egemenlik adına hüküm verirse, bu hüküm yabancı bir hükümdür. Şu halde, eşler arasındaki evliliği hukuken sona erdiren bir mahkeme kararının Türkiye’de tanınmasının ve tenfiz edilmesinin söz konusu olabilmesi için, ilgili mahkemenin Türk egemenliği (Türk milleti) adına hüküm vermeyen bir mahkeme olması gerekir.

Bir mahkeme kararının yabancı bir mahkemeden verilmiş karar olarak kabul edilmesi için, mutlaka bağımsız bir devlet mahkemesi tarafından verilmiş olması şart değildir. Bunun gibi, Türkiye tarafından tanınmayan bir devlet mahkemesinden verilen karar da yabancı mahkeme karan olarak kabul edilmek gerekir. Ancak kararı veren mahkemenin egemen bir devlet adına hareket etmesi gerekir. Belirli bir mahkemenin, mahkeme niteliğini taşıması için, yetkilerini devletten alması ve egemen bir devlet adına karar vermesi gerekir. Ülke üzerindeki egemenliğin sonradan değişmiş olması, ilamın yabancılık vasfını etkilemez.

Yabancı boşanma kararının tanınması için mahkeme tarafından verilmiş olması gerekir. Bazı hukuk sistemlerinde boşanma yasama organının veya idari organların yetkisi içinde bir konu kabul edilmekte ve özel bir kanun çıkarılmasına veya idari nitelikte bir karar verilmesine bağlanmaktadır. Ayrıca tek taraflı irade beyanıyla boşanmanın meydana geleceğini kabul eden ülkeler de vardır. Yabancı mahkemelerden verilen boşanma kararlan dışında gerçekleşenböyle boşanmalar tanınacak mıdır?

aa) Mahkeme olmayan makamların verdiği kararlar

Mahkeme olmayan makamların verdiği kararların tanınması hususu tartışmalıdır. Bir görüş, 34′üncü maddede açıkça yabancı mahkemelerden verilen kararların tenfizi düzenlendiği için, sadece tenfizi gerektiren kararlar bakımından, karan veren makamın yabancı bir mahkeme olması gerektiğini savunur. Boşanma konusunda genel yetkisi belli şartlar dahilinde tespit edilen devletin boşanma hakkında yetkili gördüğü makamın karan, bu makam adli bir mahkeme olmasa dahi, tanıma hükümlerine göre tanınabilmelidir. Diğer görüş, yukarıda belirtilen çözümün bugün için kabul edilemeyeceğini ileri sürerek, mahkemenin tenfız için ilamı bazı ön şartlar bakımından incelediği gibi, tanıma için de incelemesi gerektiğini savunmuştur. Şu halde, tenfizde olduğu gibi, tanınacak boşanma ilamının bir adli organ tarafından verilmiş olması mahkemece araştırılmalıdır. Tanıma ve Tenfiz Davası Mahkeme Kararları İçin Açılabilir

Tamma niteliği itibariyle tenfizden ayrılır. Tanımanın temelinde kazanılmış haklara saygı ilkesi yatmaktadır. Tanıma, tenfız gibi devletin icra organlarım harekete geçirmediğinden tenfiz edilecek kararlardaki vasıfların tanımada aynen aranmaması doğaldır. Bu vasıfların tanımanın niteliğine uygun düştüğü ölçüde aranması gerekir. Bu nedenle, adli makamlar dışındaki makamlarca verilen boşanma kararlan tanınabilmelidir. Örneğin, kilise tarafından verilen boşanma karan, o ülkede kilisenin boşama yetkisi kabul edilmişse tanınmalıdır.

bb) İradi boşanmalar

İradi boşanmalar için de aynı çözüm tarzı kabul edilmelidir. Eğer boşanmanın gerçekleştiği ülke kanunlarına göre eşlere anlaşarak veya tek taraflı boşanma imkanı verilmiş, resmi makamlara sadece bunu tescil etme yetkisi tanınmışsa, bu şekilde gerçekleşen boşanmaların da tanınması gerekir.

Av.Kemal ŞENER

Benzer İçerikler:

Lütfen Yorum Yazın.

Bir Cevap Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır




Top