Anlaşmalı Boşanma Davası : Şartları – Süresi – Yetkili Mahkeme


  • Anasayfa
  • Anlaşmalı Boşanma Davası : Şartları – Süresi – Yetkili Mahkeme
Anlaşmalı Boşanma Davası : Şartları – Süresi – Yetkili Mahkeme

Medeni Kanunda Anlaşmalı Boşanma şu şekilde düzenlemiştir: “Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu halde boşanma kararı verilebilmesi için, hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini  göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur. Bu halde tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.”

Medeni Kanunda yer alan düzenlemeden anlaşılan odur ki bu kanun koyucu, Anlaşmalı Boşanma davasında da evlilik birliğinin temelden sarsılması ilkesinden ayrılmamıştır. Fakat diğer boşanma davalarında (şiddetli geçimsizlik vb..) Hakim evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını araştırmak ve buna kanaat getirmek zorunda olmasına rağmen, Anlaşmalı Boşanma davasında, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kesin bir karine olarak kabul edilmiş, dolayısıyla hakime aksinin geçerli olup olmadığını araştırma yetkisi verilmemiştir.

 ANLAŞMALI BOŞANMANIN KOŞULLARI

Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır. ( 1 yıllık süre evlenme akdinin yapıldığı tarihten itibaren  başlayacaktır) Analaşmalı Boşanma Davası  için eşler birlikte başvurmalı, veya bir eş diğerinin açtığı boşanma davasını kabul etmelidir. Anlaşmalı Boşanma Davası’nda hakim karar vermek için boşanma davasının taraflarını bizzat dinlemek mecburiyetindedir. Bunun nedeni , tarafların Anlaşmalı Boşanma’ya ilişkin kararlarını serbestçe verip vermediklerinin tespiti, tehdit aldatma vb.. şekilde kişinin iradesini sakatlayan bir durum olup olmadığının anlaşılmasıdır. Bu durum Anlaşmalı Boşanma Davası’nı diğer boşanma davalarından ayıran önemli bir ayrıntıdır. Diğer boşanma davalarında taraflar kendilerini vekil ile temsil ettiriyor ise, duruşmaya gelme zorunluluğu yoktur. Anlaşmalı Boşanma’da ise, tarafların vekilleri olsa dahi duruşmada hazır bulunmaları gereklidir.

Anlaşmalı Boşanma Davası’nın tarafları, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında anlaşmış olmalı (bu konuda uygulamada taraflar veya vekilleri Anlaşmalı Boşanma Protokolü hazırlayıp Mahkemeye sunarlar) ve hakim bu düzenlemeyi uygun bulmalıdır.( Hakim boşanma talebi ile birlikte verilen anlaşmayı uygun bulmazsa, boşanmaya karar vermez. Hakim tarafların hazırladıkları anlaşmada bazı değişiklikler öngörür ve bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse, hakim  boşanmaya karar verir.

 ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASI NEREDE AÇILIR

Tüm Boşanma Davalarında görevli mahkeme “ Aile Mahkemesi ” dir. Aile Mahkemesi’nin  bulunmadığı adliyelerde “ Asliye Hukuk Mahkemeleri ” Aile Mahkemesi sıfatıyla Boşanma Davalarına  bakmaktadır. Boşanma ve ayrılık davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri oturdukları yerdeki Asliye ( Aile ) Hukuk Mahkemesidir. Anlaşmalı Boşanma Davası’nda yetki kesin yetki niteliğinde değildir. Anlaşmalı Boşanma Davası’nın tarafları , halihazırda boşanma hususunda anlaşmış oldukları ve davayı kabul ettikleri için yetki itirazında bulunmazlar. Bu nedenle Anlaşmalı Boşanma Davası tarafların dilediği her adliyede açılabilir. Örnek vermek gerekirse İstanbul’da ikamet eden taraflar Anlaşmalı Boşanma Davası’nı İstanbul’da veya Ankara’da açabilirler.

ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASI SÜRESİ

Açılan Boşanma davasının ne kadar süreceği davanın açıldığı adliyedeki iş yoğunluğuna ve boşanma davasının türüne bağlıdır. Anlaşmalı boşanma davasında, taraflar arasında bir husumet olmadığından hakim için (Protokol şartları da uygun ise) araştırılacak bir husus olmadığından, Anlaşmalı boşanma davasının tarafları usuli işlemleri yerine getirdiği takdirde, duruşma için genellikle dava açıldıktan 1 – 3 ay sonrasına gün verilir. Kanunen bir eksiklik olmadığı takdirde ve her şey doğru yapılmışsa ilk celsede dosya karara çıkar. Mahkeme tarafından Boşanmaya dair Gerekçeli Karar yaklaşık 30 gün içerisinde yazılır. Gerekçeli karar yazıldıktan taraflara tebliğ edilir ve 15 günlük temyiz süresi başlar. Tebligatı alan taraflar Gerekçeli Kararın yazılmasını takiben temyizden feragat edebilirler. Bu durumda 15 günlük temyiz süresini beklemeye gerek kalmayacaktır. Boşanma kararı kesinleştikten sonra kararı veren mahkemenin yazı işleri müdürü, bu kararı Mahkemenin bağlı olduğu nüfus müdürlüğüne gönderir. Boşanma kararı Nüfus Müdürlüğü’ne ulaştıktan yaklaşık 3-5 gün sonra nüfus kayıtlarına işlenir.

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ NASIL HAZIRLANIR

Anlaşmalı Boşanma Davasının en önemli unsuru Anlaşmalı Boşanma Protokolü’dür. Taraflar boşanmanın maddi, manevi sonuçları ile çocukların durumu ile ilgili tam bir mutabakat sağlamalı, ve yapılan bu anlaşmayı bir protokol metninde Mahkemeye ibraz etmiş olmalıdır. Anlaşmalı Boşanma Protokolü genelde basit bir anlaşma metni olarak görünse de, boşanmaya ilişkin sonuçlar belirlenirken,

  1. Boşanan tarafların bazı haklarından feragat etmesi,
  2. Taraflar ile çocukların kişisel ilişkisi,
  3. Tazminat, nafaka mal varlığının tasfiyesi gibi ciddi hükümler içermektedir.
  4. Ayrıca yukarıda da belirtildiği gibi, taraflar kendilerini velik ile temsil ettiriyor olsa da, duruşmada kendilerinin de bizzat bulunarak, Anlaşmalı Boşanma Protokolü’nü kabul ettikleri beyan etmeleri gereklidir.

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ HAZIRLARKEN NELERE DİKKAT EDİLİR

Anlaşmalı Boşanma Davasında taraflar, boşanmanın maddi, manevi sonuçları ile çocukların durumu ile ilgili  protokol hazırlayıp mahkemeye sunsa da, Hakim Protokolü denetleyerek, gerekli gördüğü takdirde protokolde değişiklik yapılmasını talep edebilir. Boşanma Davası’nın Tarafları, Hakim tarafından istenen değişikliği yaptığı takdirde dava prosedürleri devam eder, değişikliği kabul etmemeleri halinde, Anlaşmalı Boşanma Davası , Çekişmeli Boşanma Davası’na dönerek bu şekilde devam eder. Genelde Hakimler protokole müdahele etmezler fakat, kabul edilemez maddeler içeren, tarafların veya müşterek çocukların aleyhine olacak maddeler içeren bir protokol söz konusu olduğunda Hakim müdahalesi yerinde olacaktır. Kanun koyucu Hakim’e , dava taraflarının ve müşterek çocukların aleyhine olan hususları denetleme ve özellikle çocukları koruma görevi yüklemiştir. Bu nedenle hazırlanan protokolde, boşanmanın maddi, manevi sonuçları ile çocukların durumu ile ilgili olarak netlik içermeyen veya tarafların aleyhine sonuçlar doğuracak söylemlere yer verilmemelidir.

  1. Anlaşmalı Boşanma Protokolü hazırlanırken, tarafların açık kimlik bilgileri, evlilik tarihleri (Anlaşmalı Boşanma Davası için evliliğin en az 1 yıldır sürüyor olduğunun anlaşılması için) ve tarafların boşanmaya dair iradelerinin yer alması gerekir.
  2. Tarafların müşterek çocuklarının bulunması durumunda, boşanma halinde, bu çocukların velayetinin hangi eşe verileceği konusu protokolde yer almalıdır. Anlaşmalı Boşanma Davası’nda en sık rastlanan sorun velayetin hangi tarafta kalacağıdır. Bazen boşanma davası neticesinde velayet kendisine bırakılan taraf yerine diğer taraf çocuklara bakmakta olup, bu durumda, velayeti alan kişi çocuklara bakmamakta, velayet kendisinde olmadığı halde çocuklara bakan kişi ise, kanunen hakkı olmadığından çocuklar için nafaka talep edememektedir. Bu nedenle velayetin kime bırakılacağı düzenlenirken tüm koşullar göz önüne alınmalıdır.
  3. Anlaşmalı Boşanma Protokolü’nde, çocukların velayeti kendisine bırakılmayan tarafın çocuklar ile şahsi münasebeti (görüşme zamanları) açık bir şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Velayet verilmeyen taraf ile çocukların görüşmesi düzenlenirken öncelikle, çocuğun ihtiyaçları, eğitim durumu göz önünde bulundurulmalı, eğitimi aksatacak şekilde bir görüşme günü ayarlanmamalıdır. Çocukların yaşına ve tarafların kendi arasında yaptıkları protokol şarlarına göre farklılık göstermesine rağmen uygulamada genelde, görüş günleri hafta sonları bir ya da iki gün şeklinde ve birinci sömestri ile yaz tatilinde belirlenecek bir süre şeklinde, ayrıca dini bayramlarda bir veya iki gün olmak üzere diğer tarafın çocukla birlikte olmasına dikkat edilmelidir.
  4. İştirak Nafakası, protokolde belirtilmelidir. Müşterek çocukların Velayeti kendisine verilmeyen tarafın çocuklar için iştirak nafakası ödeyip ödemeyeceği ve iştirak nafakasının miktarı protokolde belirtilmelidir. Müşterek çocuklar için İştirak nafakası belirlenirken nafakanın miktarı, ödeme şekli senelik artış oranları tespit edilmelidir. Müşterek çocukların çocukların eğitim giderleri belli ise iştirak nafakasından ayrı bir başlık halinde (çocukların eğitim giderleri) düzenlenebilir. Aksi takdirde eğitimi giderleri de iştirak nafakasına dahil edilmelidir. İştirak nafakası düzenlenirken ileride oluşacak koşullar da göz önüne alınmalı, çocukların mağduriyetine neden olunmamalıdır.
  5. Anlaşmalı Boşanma Protokolünde, tarafların birbirinden yoksulluk nafakası talep edip etmediği, yoksulluk nafakası talep edilmesi durumunda, nafakanın miktarı, ödeme şekli ve nafaka artış oranları protokolde yer almalıdır .
  6. Protokolde tarafların birbirlerinden Maddi-Manevi Tazminat taleplerinin bulunup bulunmadığı, tazminat talebi olması halinde, miktarı ve ödeme şekli belirtilmelidir. Protokolde Maddi ve Manevi tazminat talebinin olmaması ileride hak kayıplarına (tekrardan talep edememe) yol açabilecektir.
  7. Anlaşmalı Boşanma Protokolü düzenlenirken Mal Paylaşımına ilişkin hükümlere yer verilmelidir. Boşanma davasının tarafları, birbirinden mal paylaşımına dair talepleri olup olmadığını, eğer var ise, malvarlığının paylaşımının nasıl yapılacağı protokolde açıkça belirtilmelidir. Taraflar birbirinden talepte bulunmadığını belirtirlerse, haklarından vazgeçmiş olacaklardır. Mal paylaşımı konusunda, paylaşılacak mal gayrimenkul ise tapu bilgileri ve gayrimenkul üzerinde bulunan takyidatlar mahkemeye bildirilmeli, otomobil ise, araç ruhsatı mahkemeye sunulmalı, menkul malların paylaşımında ise, hangi malın nasıl paylaşılacağı net olarak protokolde yer almalıdır. Mal paylaşımına ilişkin hususlar Anlaşmalı Boşanma Protokolünde belirlenmemişse, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içerisinde, açılacak bir dava ile malvarlığının tasfiyesi istenebilir.
  8. Tarafların birbirlerinde yargılama gideri talep edip etmeyecekleri ve Avukat ile temsil ediliyor iseler Vekâlet Ücreti isteyip istemedikleri, tarafların sayılanlardan başka birbirlerinden hiçbir talebi olmadığı  açık bir şekilde protokolde belirtilmelidir.
  9. Anlaşmalı Boşanma Protokolü bitirilirken, protokolün kaç maddeden oluştuğu , imza tarihi ve tarafların hür iradeleri ile Anlaşmalı Boşanma Protokolü’nü kabul ve imza ettiği yazılarak, taraflarca imzalanır.

ANLAŞMALI BOŞANMA İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI

Anlaşmalı boşanma koşullarının yerine getirilip getirilemeyeceğini hakim denetlemek zorundadır. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 09.03.1994 gün E.2-894, K. 125 sayılı ilamı )

————————————————————————

Taraflar bizzat dinlenmeden anlaşmalı boşanma kararı verilemez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 11.05.1998 gün ve E. 4765, K. 5681 sayılı ilamı )

————————————————————————

Anlaşmalı boşanma koşulları yoksa MK. 134/1 koşulları kendiliğinden araştırılır. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 10.12.1997 gün ve E. 12360, K. 13465 sayılı ilamı )

————————————————————————

Anlaşmalı boşanma kararı ile eşler arasında karı kocaya ilişkin parasal sonuçlar ( tazminat nafaka ) yönünden kesin hüküm oluşturur. (Yargıtay 2.  Hukuk Dairesi 07.03.1997 gün ve E. 1032, K. 2584 sayılı ilamı )

————————————————————————

Anne bakım şefkatine muhtaç çocuğun anneden  yoksun bırakılmasına ilişkin anlaşmanın kabulü olası değildir. Boşanma temyiz edilmese bile velayet kararı bozma nedeni değildir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 11.05.1998 gün ve E. 4785, K. 5678 sayılı ilamı )

————————————————————————

Davacı asil dinlenmemişse anlaşmalı boşanma kararı  verilemez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 21.01.1998 gün ve E. 13746, K. 616 sayılı ilamı )

————————————————————————

Anlaşmalı boşanma kararı verildikten sonra da davadan feragat edilebilir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 16.10.1991 gün E.2-465, K. 493 sayılı ilamı )

————————————————————————

Tek bir konuda bile anlaşma gerçekleşmemişse artık anlaşmalı boşanmaya dayalı olarak boşanma kararı verilemez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 26.01.1999 gün ve E. 12775, K. 114 sayılı ilamı )

————————————————————————

Anlaşmalı boşanma uyarınca davalının duruşma tutanağına geçirilen beyanı kendisine imzalatılmalıdır. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 14.12.1998 gün ve E. 12095, K. 13582 sayılı ilamı )

————————————————————————

Anlaşmalı boşanma davasında iştirak nafakası  istenilmemesi çocuğun hakkının ortadan kalkmış olduğu anlamına gelmez. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 14.10.1998 gün ve E. 10493, K. 10861 sayılı ilamı )

————————————————————————

Evlilik bir yıldan az sürmüş ise davalının kabulü anlaşmalı boşanma için yeterli değildir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 28.11.1997 gün ve E. 11547, K.  12959 sayılı ilamı )

Av.Kemal ŞENER

 

Anlaşmalı Boşanma Davası : Şartları – Süresi – Yetkili Mahkeme ile Benzer Yazılar:

17 Ağustos 2013 Saat : 10:31

“Anlaşmalı Boşanma Davası : Şartları – Süresi – Yetkili Mahkeme” için 22 Yorum

  1. ahmet kirbiyik diyor ki:

    Esimle anlasmali bosandik cocuk yok davayi kendisi acti calisiyo ssk iste kendisi 2yil ayda 200tl para talep etti ben istanbuldaydim bosaninca ailemin yanina yerlestim ve issiz kaldim bankayada borcum var ewe icra kagidida geldi neyapmam gerekir avukatbey yardimci olursaniz sevinirim

  2. emel yavuz diyor ki:

    merhaba,eşimle 2011 yılının 4. ay(nisan) boşandık mahkeme oldu fakat ben karar yazısını 15 gün sonra almadım 3 yıl oldu biz boşandıkmı? yoksa boşanmadıkmı? nüfus cüzdanını değiştireceğim ondan soruyorum

    teşekkürler

Anlaşmalı Boşanma Davası : Şartları – Süresi – Yetkili Mahkeme Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

.:: Mail İletişim Formu : Bize Yazınız ::.
Adınız:
Telefon:
E-mail: