Boşanma Maddi Manevi Tazminat


Boşanma Maddi Manevi Tazminat

Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir (TMK. m: 174/1). Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir (TMK. m: 174/11).İstenecek tazminat maddi ve manevi olmak üzere iki türlüdür:

MADDİ TAZMİNAT İSTEMENİN ŞARTLARI

  1. Tazminat isteyen taraf kusursuz ya da daha az kusurlu olmalıdır.
  2. Davalı taraf kusurlu olmalıdır.
  3. Davalı taraf boşanmaya kendi kusuruyla sebep olmuşsa, onun aleyhine tazminata hükmedilemez.
  4. Tazminat isteyen tarafın mevcut veya beklenen bar 1 menfaati boşanma sebebiyle zedelenmiş olmalıdır.

Tazminat İsteyen Tarafın Kusursuz ya da Daha Az Kusurlu Olması

Maddi tazminat talebinde bulunabilmek için aranan şartlardan biri , bu talepte bulunan tarafın KUSURSUZ ya da DAHA AZ KUSURLU olmasıdır. Bir boşanma davasında tamamı ile “kusursuz olma” durumu çok nadir rastlanan bir durumdur. Bir önceki Medeni Kanun tazminat talebi için kusursuz olma şartı öne sürüyor idi ve bu durum maddi tazminat isteme olasılığını çok daraltıyordu. Medeni Kanun’da yapılan düzenleme ile bu kriter yumuşatıldı. Böylece kriter olarak “kusursuz olma” ya da “daha az kusurlu olma” seçenekleri bir arada tutularak, kusurlu olmasına karşın diğer taraf ile karşılaştırıldığında kusuru daha az olan tarafa maddi tazminat talep etme yolu açılmış bulunmaktadır.

Davalı Tarafın Kusurlu Olması

Maddi tazminat için gerekli olan şartlardan birisi de “davalı tarafın kusurlu olması” dır. Davalı tarafın boşanmada kusuru yok ise , tazminat ödemesi yönünde bir hüküm verilemez.  Örnek verilecek olursa evlilik birliği temelden sarsılmış olabilir fakat bazen bu süreçte her iki tarafın da kusuru bulunmayabilir.  Bir diğer örnek olarak akıl sağlığı yerinde olmayan birine karşı açılmış olan tazminat davasında tazminata hükmedilmez , çünkü bu durum o kişinin kusuru değildir. Buna benzer durumlarda maddi tazminata hükmedilmemektedir.

Mevcut veya Beklenen Bir Menfaatin Boşanma Sebebi ile Zedelenmiş Olması

MEVCUT MENFAAT demekle , eğer boşanma gerçekleşmemiş olsa idi , kusursuz ya da daha az kusurlu olan tarafın evlilik birliğinden sağlamaya devam edeceği yararlar kastedilmektedir. Buna örnek olarak daha az kusurlu olan tarafın boşanmayı takiben diğer tarafa ait bir ticarethaneyi tasfiyeye ya da sermayeyi geri vermeye mecbur düşmesi gibi durumlar gösterilebilir. Bununla beraber , evlenme sırasında yapılmış masraflar veya hediyeler , maddi tazminat talebi içerisine dahil edilemez. BEKLENEN MENFAAT demekle , eğer boşanma gerçekleşmemiş olsa idi , kusursuz ya da daha az kusurlu olan tarafın evlilik birliği içerisinde ileride sağlayacak olduğu yararlar kastedilmektedir. Buna örnek olarak , ileride sigortadan doğacak bir alacak , ya da sosyal sigortalardan eş dolayısı ile bağlanacak aylık vb. örnek olarak verilebilir.

Maddi Tazminat Davasının Miktarı ve Şekli

Maddi tazminatın miktarı hakim tarafından onun takdirine dayalı olarak belirlenir. Hakim bu miktarı belirlerken göz önünde bulundurduğu noktalar her iki tarafın ekonomik durumları , evlilik süresi ve tarafların kusur dereceleridir.  Miktarı gibi tazminatın ödenme şeklini de hakim belirlemektedir. Tazminat ; belli bir miktarın toplu olarak ya da şartlar uyarınca irat şeklinde ödenmesi veya bazı malların davacı tarafa verilmesi şeklinde gerçekleşebilir.

Hükmedilen maddi tazminatın muaccel hale gelişi boşanma hükmünün gerçekleştiği tarihtir. Buna dayalı olarak faiz , boşanma hükmünün kesinleştiği tarihteki faiz baz alınarak takdir edilir.

Maddi tazminat eğer bu yönde bir istek gerçekleşir ise hükmedilen bir şeydir , eğer bir istem olmaz ise hakim kendiliğinden maddi tazminata hükmetmez. Her ne kadar Medeni Kanunda maddi tazminatın boşanma gerçekleştikten sonra ayrı bir dava ile istenemeyeceği yönünde bir hüküm bulunmasa da , Yargıtay Kararları baz alındığında genel görüş maddi tazminatın boşanma davası ile eş zamanlı olarak hükme bağlanması gerektiği yönündedir. Yine de vurgulamak gerekir ki , maddi tazminat talebi için bir davanın boşanma gerçekleştikten sonra açılmasını engelleyen bir durum bulunmamaktadır.



MANEVİ TAZMİNAT İSTEMENİN ŞARTLARI

  1. Davalı taraf kusurlu olmalıdır.
  2. Kusurun ağır olması şart değildir.
  3. Tazminat isteyen tarafın kişilik hakkı zedelenmiş olmalıdır.
  4. Kişilik hakkının zedelenmiş olup olmadığı, boşanmaya sebep olan olayın mahiyetine ve istemde bulunan tarafın duyduğu elem ve üzüntünün derecesine göre tayin edilir.

Davalı Tarafın Kusurlu Olması

Manevi tazminat talep edebilmek için, davalı tarafın kusurlu olması şartı bulunmaktadır. Burada önemli olan kusurun ağır olup olmaması değildir. Burada bakılan davalı tarafın diğer tarafın kişilik haklarına saldırıda bulunma kusurunda bulunup bulunmadığıdır.

Tazminat İsteyen Tarafın Kişilik Hakkının Zedelenmiş Olması

Manevi tazminat talebinde bulunabilmek için, boşanmaya sebep olan olaylar sırasında manevi tazminat talebinde bulunmuş olan kişinin kişilik hakkının zedelenmiş olması şartı aranmaktadır. Önceki Kanun zedelenmenin ağır olmasını şartını arıyordu fakat yeni Medeni Kanun zedelenmenin ağır olmasının gerekmediğini belirtmektedir. Davacı tarafın kişilik haklarının nasıl zedelenmiş olduğu , boşanmaya sebep olan olaylara ve davacının duyduğu üzüntünün derecesine göre belirlenmektedir. Örnek olarak , eşlerden birinin kusuru sonucu gerçekleşen bir boşanmada diğer eş çektiği manevi acılar sebebi ile sağlığını kaybetmiş olabilir. Ya da boşanmanın yol açtığı dedikodular kişiyi çok büyük bir kedere düşürmüş olabilir. Bu tür durumlarda manevi tazminat talep etme hakkı doğmaktadır. Diğer tarafın kişilik hakkının zedelenmesi genel olarak zina sebebi ile açılmış olan boşanma davalarında görülmektedir. Zina yapmış olan üçüncü kişiden manevi tazminat talebinde, bu kişinin bu olayı kişinin evli olduğunu bilerek kasten yapıp yapmadığına bakılarak karar verilebilir. Görüşler bu tür durumlarda üçüncü kişiden manevi tazminat talep edilebileceği yönündedir.

Manevi Tazminat Davasının Miktarı ve Şekli

Manevi tazminat miktarı aynen maddi tazminat miktarının belirlenmesinde olduğu gibi hakim tarafından belirlenir. Hakim burada kişilik haklarının ne kadar zedelendiğini saptayarak , boşanmaya yol açan olayın ağırlığına göre manevi tazminat miktarını belirler. Bu miktar belirlenirken  hakim aynı zamanda davalının mali gücünü de göz önünde bulundurur. Manevi tazminat olarak sadece belli bir miktar paraya hükmedilir, paradan başka bir şeye hükmedilemez. Manevi tazminata da aynen maddi tazminat talebinde olduğu gibi istem üzerine hükmedilir. Manevi tazminat boşanma davası görülürken ya da boşanma davasından sonra açılacak ayrı bir dava ile talep edilebilir.

Önemli bir not olarak tazminat davaları ile ilgili Yargıtay kararına değinmek gerekirse ; “ boşanma davalarında ilamın fer’i niteliğinde bulunan maddi ve manevi tazminatın infaz edilebilmesi için , kararın kesinleşmiş olması gerekir “ denilmektedir.


ZAMAN AŞIMI


Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden 1 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Tmk madde 178 Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK. m: 177).

DAVA NEREDE AÇILIR NASIL GÖRÜLÜR

Dava Aile Mahkemesinde açılır. Nüfus kaydı getirtilir. Davayı ispat etmek için sürülen belgeler incelenir. Kusur araştırılır. Tarafların mali ve sosyal durumları araştırılır. Bilirkişi mütalaası alınır. Manevi tazminat olarak mutlaka belli bir paraya hükmedilir (TMK.m: 174/H)

TAZMİNAT VE NAFAKANIN ÖDENME ŞEKLİ

Bu konu TMK. m: 176′da şöyle düzenlenmiştir: Maddi tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir. Manevi tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez. İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesiyada taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azal­tılmasına karar verilebilir. Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Av.Kemal ŞENER

Boşanma Maddi Manevi Tazminat ile Benzer Yazılar:

19 Ağustos 2013 Saat : 3:32

“Boşanma Maddi Manevi Tazminat” için 4 Yorum

  1. Kadir Siirtli diyor ki:

    Merhaba ,
    Bir konuda görüşlerinizi rica edeceğim. Eşim ile 14 yıllık evliliğimiz neticesinde boşandık ve 1 adet çocuğumuz var. Boşanma sonucu maddi ve manevi tazminat olarak toplamda 18 000 TL ödememe ve nafaka olarak da çocuğum ve eski eşime toplamda ayda 600 TL ödememe hükmedildi. Hiçbir mal varlığım yok ve maaşım çok yüksek değil . Sorum ise :
    - maddi manevi tazminat tutarını taksitli ödemem mümkün müdür ?
    - nafaka tutarının düşürülmesi , tazminat tutarının düşürülmesi talebinde bulunabilir miyim ? Çünkü maddi olarak tazminatları ödeyecek param bulunmamaktadır.
    Teşekkürler

  2. Ahmet S. diyor ki:

    Eşim ile 4 yıla yakın süredir ayrı yaşıyorduk ve boşanma davası sırasında şahitlerde bunu doğruladı. Bunun sonucunda fiili ayrılık bulunduğu için boşanma gerçekleşti. Boşanma sonucunda benim manevi tazminat ödeme kararım da çıktı. Eski eşim boşanmanın reddedilmesi için temyize gidebilir mi ve eğer bu yola giderse bu süreç ne kadar sürer ? Benim manevi tazminata itiraz ederek temyize gitmem mümkün mü , eğer temyize gidersem bu boşanmayı ne kadar uzatır ?
    Teşekkürler

  3. emsalettin efe diyor ki:

    mrb eşim yapmış olduğu zina sonucunda boşanma davası açtım,yaptığı zinadan dolayı şuan hamiledir…aynı zamanda maddi manevi tazminat ve çocuk için nafaka isteminde bulundum..20000 maddi 80000 bin manevi tazminat ve zina yapan kadın ve geliri yok, çocuk içinde 150 tl nafaka isteminde bulundum. ben memurum 3 yıllık bi evliliğim oldu , bu süre içinde eşimin istek ve arzularından aşırı harcamasından aşırı borca girdim borç yüküm aşırı şekilde çoğalınca kendimi kaybettim bundan kurtulma yolunu şans oyunlarında aradım ve nitekim borçlarımdan dolayı şuan maaşımda haciz var. bütün bunlar göz önüne alınarak dava nasıl sonuçlanır tazminat alma durumum söz konusu olurmu..lütfen cevap yazarsanız sevinirim Allah a emanet olun

  4. dilek erdogan diyor ki:

    ben eşimden ayrılıyorum ve davam açıldı.2 yaşında bir kızım var ona 200tl nafaka bağlandı eşim ise sosyal medyada bunun içinde yazı yazmış askeri ücretim var onada göz koydular vereyimde kefen parası olsun diye bunu mahkemede sölesem olurmu birde ben çalışmıyorum banada nafaka bağlanır mı birde maddi manevi ikisinin toplamı 25 milyar istedik bunuda alabilirmiyim acaba yada ne kadar alabilirim tahmini olarak

Boşanma Maddi Manevi Tazminat Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

.:: Mail İletişim Formu : Bize Yazınız ::.
Adınız:
Telefon:
E-mail: