Soyadı Değiştirme


Soyadı Değiştirme

Soyadı herkesiz öz adı ile birlikte kullandığı aile adıdır. Her Türk öz adı ile birlikte Soyadı da kullanmak zorundadır. Çocuk , Ana Baba evli ise ailenin soyadını, ana bana evli değilse ana’nın soyadını taşır. Anne önceki evliliği dolayısı ile çifte soyadı taşıyor ise çocuk annenin bekarlık soyadını taşır. Bulunmuş olan çocuk, kanunlara göre yasak olmayan ve o soyadı bölgesinde bulunmayan, Nüfus Müdürlüğü tarafından seçilecek soyadını taşır. Evlatlık küçük ise, evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen kişi dilerse çocuğa yeni bir isim koyabilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinme esnasında isterse evlat edinenin soyadını alabilir.

Kadın evlenme ile kocasının soyadını alır , fakat evlendirme memuruna veya sonradan Nüfus idaresine yazılı başvuru yaparak , kocasının soyadının önünde önceki soyadını da kullanabilir. Kadın daha önce iki soyadı kullanıyor ise , sadece 1 soyadını kullanabilir. Kocası ölen kadın , kocasının soyadını kullanmaya devam edebilir. Kocasının soyadını taşımasına itiraz edilirse, kadın Medeni Kanunun 26/1 maddesine göre açacağı Tespit Davası ile bu soyadını taşımaya hakkı olduğuna karar verilmesini isteyebilir.

Soyadı aileyi betimler ve bir aileye mensup bireyler tarafından kullanılarak bu bireyleri diğer ailelerden gelen bireylerden ayırır. 2525 sayılı Soyadı Yasası 1.maddesi her Türk’ün bir soyadı alma zorunluluğunu ve her doğan çocuğun babasının ( ailenin ) soyadını alacağını belirtir. Türk Medeni Kanunu haklı nedenin bulunması durumunda soyadının değiştirilmesine olanak sağlar. Adın değiştirilmesi için geçerli olan haklı nedenler soyadı için de geçerlidir.

Ergin olan bir kişi haklı nedenlerin bulunması koşulu ile soyadını değiştirme davası açabilir. Adın değiştirilmesinde de geçerli olan ortak hükümlerin yanında sadece soyadının değiştirilmesine dair Türk Hukukunda sınırlayıcı bazı kısıtlamalar mevcuttur . Mevzuatımızda soyadı değişikliğinin yapılabilmesine dair değişik yasaklar bulunmaktadır ( 4721 sayılı Türk Medeni Yasası ilgili maddeleri, 2525 sayılı Soyadı Yasası ve Tüzüğü , TMK hükümleri, Türk Vatandaşlığı Yasası ) .

Uygulamada verilebilecek birkaç örnek ; Perişan’ın Çağlayan ; Ayakyay’ın Boran; Kalpan’ın Kaplan olarak değiştirilmesini sayabiliriz.


SOYADININ KAZANILMASI

Soyadı , Soyadı Yasası’nın çıkmış olduğu 1934 yılından itibaren başta doğum olmak üzere kendiliğinden kazanılır fakat bunun yanında soyadının otomatik olarak kazanıldığı başka durumlar da mevcuttur :


DOĞUM İLE SOYADI KAZANILMASI

TMK’un 321. Maddesine göre resmi bir evlilik birliği içerisinde doğmuş olan çocuk ailenin (babanın) soyadını alır. TMK 285 maddesi ide evliliğin bitmesini takip eden 300 gün içerisinde doğan çocuğun da ailenin (babanın) soyadını alacağını belirtir.

TMK 321. Maddeye göre eğer çocuk evlilik birliği dışında doğmuş ise annenin soyadını taşıyor idi. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin 2009 tarihli kararı ile evlilik içinde ve dışında doğan çocuklar için farklı hukuksal statüler tanınmasının Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu kabul edilmiş ve TMK’da geçen bu ibare iptal edilmiştir. Bu iptal kararını takiben evlilik dışında doğan çocuk , baba ile arasında tanıma gerçekleşmiş ya da babalık davası ile soybağı kurulmuş ise babasının soyadını taşıma imkanı kazanır. Eğer babanın tespit edilememesi durumu söz konusu ise çocuğun yine annenin soyadını kazanması durumu geçerlidir.

EVLENME İLE SOYADI KAZANILMASI

Evlenme ile soyadının kazanılması hukukumuz uyarınca sadece kadınlar için geçerlidir. TMK 187.maddeye göre kadın evlenerek kocasının soyadını almaktadır. Buna göre , erkeğin evlenme yolu ile eşinin soyadını kazanması durumu bulunmamaktadır.

EVLAT EDİNME İLE SOYADI KAZANILMASI

Yasal olarak geçerli olan soyadının kazanılması yollarından birisi de kişinin evlat edinilmesi ile soyadını kazanmasıdır. TMK 324/3. Fıkrası uyarınca , evlat edinilen kişi eğer ergin değil ise , evlat edinenin soyadını alması zorunluluğu mevcuttur.

SEÇME YOLU İLE SOYADI KAZANILMASI

Soyadı Yasası 1934 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu yasa ile herkesin soyadı taşıması zorunluluğu doğmuştur. Yasada belirtilen 2 yıllık geçiş süresini bitmesini takiben artık seçme yolu ile soyadı alınması dönemi sona ermiştir.

İDARİ YOLDAN SOYADI KAZANILMASI

Nüfus Yasası uyarınca , anne ve babası bilinmeyen kimsesiz çocuklar ya da yine aynı şekilde anne babası bilinmeyen zihinsel engelliler için yetkili idare tarafından ad ve soyadının verileceğine dair madde düzenlenmiştir.

YASAK OLAN SOYADLAR

2525 sayılı Soyadı Yasası’na göre ‘rütbe ve memuriyet , aşiret ve yabancı ırk ve millet isimleriyle umumi edeplere uygun olmayan veya iğrenç ve gülünç olan soyadları” nın kullanılması yasak olarak belirtilmiştir. Buna ilave olarak Soyadı Tüzüğü yeni alınacak soyadların Türk dilinden alınması gerektiğini belirtir.

Ayrıca Atatürk Yasası olarak bilinen 2587 sayılı yasaya göre de Atatürk soyadı yalnız bir şahsa mahsustur , kimse tarafından öz ve soy adı olarak alınıp , kullanılamaz. Ayrıca Atatürk adının başı veya sonuna ekleme yapılarak da bu söz öz ve soyadı olarak alınıp kullanılamaz. Fakat örnek olarak Soyadı Türk olan birinin Ata adını almasında , iki isim ad ve soyadı olarak ayrı ayrı bulunduğundan dolayı bir sakınca bulunmamaktadır .

 

Soyadı Değiştirilmesi İki Şekilde Düzenlenmiştir.

A. Kanun Nedeniyle Soyadı Değiştirme

  1. Evlenme neticesi soyadının değişmesi,
  2. Boşanma neticesi soyadının değişmesi,
  3. Evliliğin iptali neticesinde kadının soyadının değişmesi,
  4. Evlatlık sözleşmesi yapılması neticesinde evlatlığın soyadının değişmesi,
  5. Evlatlık ilişkisinin ortadan kalkması neticesinde, evlatlık tarafından evlat edinen kişinin soyadını kullanma hakkının kaybedilmesi neticesinde eski soyadını kullanmaya başlaması.

 

B.Mahkeme Kararı İle Soyadının Değiştirilmesi :

Medeni Kanunun 27. maddesine göre ad ve soyadın değiştirilebilmesi için haklı sebeplerin olması ve bu sebepler neticesinde hakimde ad ve soyad değiştirmenin gerekli olduğuna dair kanaat oluşması gereklidir.

Soyad Değiştirme Davası Kimler Tarafından Açılabilir?

  1. Ad ve soyad değiştirme kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olduğu için,
    Tam ehliyetliler ve sınırlı ehliyetliler bu davayı sadece kendileri (avukat vasıtası ile) açabilirler.
  2. Sınırlı ehliyetsizler, bu davayı yasal temsilcilerinin rızalarıyla (avukat vasıtası ile)açabilirler.
  3. Tam ehliyetsizler ise bu davayı bizzat ya da yasal temsilcileri vasıtasıyla açamaz.
    Ancak çok önemli bir sebebin varlığı halinde yasal temsilcinin bu davayı
    açabileceği kabul edilmektedir.

 

Hangi Nedenler Soyad Değişikliği İçin Haklı Sebep Kabul Edilir?

Kanuna göre hangi durumların haklı sebep olacağına hakim karar verecektir. Hakim soyad değişikliğine ilişkin karar verirken, soyadını değiştirmek isteyen kişinin, ekonomik sosyal ve ailevi menfaatlerini göz önünde bulundurur. Örnek vermek gerekirse ;

  1. Gülünç ve çirkin anlamlar içeren,
  2. Telaffuzu ve yazımı zor olan,
  3. Din değişikliği sonrası değiştirilmek istenen,
  4. Soyadını kullananın bulunduğu yörede veya ülkede kötü şöhretle tanınmış bir aile üyesi olduğu imajını doğuran,
  5. Kişinin yabancı olduğu izlenimini uyandıran, Soyadların değiştirilmesinin talep edilmesi haklı sebep olarak kabul edilecektir.

 

Soyadın Değiştirilmesi İle İlgili Dava Hangi Mahkemede Açılır?
Görevli ve yetkili mahkeme davayı açacak olan kişinin yerleşim yerinin bulunduğu Asliye  Hukuk Mahkemesi’dir. Bu dava herhangi bir süreye tabii değildir. Her zaman açılabilir.Ayrıca dava yalnızca bir kere açılabilir.

Soyadın Değiştirilmesi Ve Düzeltilmesi Aynı Mıdır?

Soyadın değiştirilmesi ve düzeltilmesi davarlı birbirinden farklı niteliktedir. Düzeltme davalarında soyadı nüfus kütüğüne yanlış (harf hatası vb..) yazılmıştır. Dava düzeltilmek istenen soyadın mutad kullanıma uygun hale getirilmesi için açılır. Soyadın değiştirilmesi davası ise, yukarıda belirtilen şekilde, gülünç , telaffuzu zor vb.. şekildeki soyadın tamamen başka bir soyadı ile değiştirilmesi talepli olacaktır.

Soyadı Değiştirme Davası Görülürken :

  1. Nüfus Kayıtları getirtilir.
  2. Şahitler dinlenir.
  3. Nüfus Müdürü ve Cumhuriyet Başsavcısı Soyadı Değiştirme davasında hazır bulunur.
  4.  Mahkemenin verdiği kararın Hüküm bölümü mahalli bir gazetede ilan edilir.
  5. Davacı kişi evli erkek ise ; karısının ve velayeti altındaki çocukların da soyadları değişir. Davacının 18 yaşını bitirmiş olan çocuğu varsa, çocuğun ayrıca dava açması gerekir.

 

SOYADI DEĞİŞTİRME İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI

Davacılar dava dilekçesinde; nüfus kayıtlarında soyadlarının Horuz olarak geçtiğini, bu nedenle çevrelerinde kendileriyle alay edildiğini ileri sürerek, Ho­ruz soyadının Ağaoğlu olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece davacıların soyadlarını değiştirmede haklı nedenlerinin bulunmadığı, Ağaoğlu soyadının bir zümre ismini ifade ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile duruşmada dinlenen tanık Mahmut K.’ın beya­nından; davacıların horoz soyadı ile ilgili genelde sorun yaşadıkları ve bu soyad­ları üzerinden kendileriyle alay edildiği anlaşılmaktadır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 27.maddesine göre, haklı nedenlerin varlığı halinde kişi adının ve dolayısıyla soyadının değiştirilmesini hakimden isteyebilir. Davacıların mevcut soyadlarının, kendileriyle bu soyad üzerinden alay edilmesini sağlayabileceği gibi çevrelerindeki insanların da kendileriyle alay ettikleri gerek davacıların, gerekse dinlenen tanığın samimi beyanlarıyla kanıtlanmış bulunmaktadır. Mah­kemece, tüm bu hususlar dikkate alınıp davacıların rahatsızlık ve huzursuzluk duydukları bir soyadını değiştirmek istemelerinin yasal ve doğal hakları bulun­duğu gözönünde tutularak, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, huku­ki ve yerinde bulunmayan gerekçelerle reddi yolunda karar verilmesi doğru görülmemiştir, 18. HD. 22.04.2012, 2012/1978-4269.

———————————————————————————————————-

Davacılar dava dilekçesinde, nüfus kayıtlarında “Kahruman” olan soyadla­rının ‘Kahraman’ olarak değiştirilmesini istemişler, mahkemece davanın kabu­lüne karar verilmiştir. Dosya içindeki bilgi ve belgeler, nüfus kayıtları ve C.Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.12.1967 tarih 1967/878 Esas-780 Karar sayılı ilamı içeriğinden, davacılardan H. Kahruman’ın bekarken “Haykır” olan soyadını “Kahruman” olarak değiştirdiği, bu değişiklikten sonra 10.10.1973′de davacı­lardan Lütfiye ile evlendiği, diğer davacıların da bu evlilik içinde doğdukları anlaşılmaktadır. Buna göre .., davacılardan Lütfiye Kahruman’ın isteminin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 187. maddesi gereğince kadın evlenmekle koca­sının soyadını alacağı ve evlilik birliği sürdüğü ve kocanın soyadı değişmediği sürece bu soyadını taşımak zorunda olduğu ve bu soyadını tek başına değiştir­me hakkı bulunmadığı gerekçesiyle; davacılardan Özgen Kahruman (K.), Asiye Kahruman (U.), Fatma Kahruman (A.) ve Aynur Kahruman (K.)’ın ise 5490 sayılı Yasanın 14. maddesine göre nüfus kaydının kapatılması; ölüm, gaiplik, Türk vatandaşlığının kaybı, evlenme, boşanma, evlat edinilme, soybağının düzeltil­mesi veya reddi gibi olaylar nedeniyle bir kaydın üzerinde işlem yapılamaz hükmü karşısında bu davacıların evlenmekle nüfus kayıtlarının kapalı hale gel­diği, bu nedenle nüfus kayıtları üzerinde herhangi bir işlem yapılmayacağı göze­tilmeksizin davacıların bekarlık hanesindeki soyadlarının değiştirilmesine ilişkin istemlerin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle bu istemlerin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir, 18. HD. 22.03.2012, 2011/12470-2012/3091.

———————————————————————————————————

4721 sayılı Türk Medeni Yasasının 27.maddesine göre haklı nedenlerin var­lığı halinde kişi adının bu bağlamda soyadının değiştirilmesini hakimden isteye­bilir. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden, özellikle tanık beyanı içeriğinden da­vacının amcası M.Yılmaz’ın daha önce mahkeme kararı ile soyadının “Melikoğlu” olarak değiştirildiği, tanık beyanları ile de davacının sülalesinin “Melikoğlu” olarak tanındığı kanıtlandığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru görül­memiştir, 18. HD. 28.01.2010, 2009/10968-2010/978.

———————————————————————————————————-

Davacı dava dilekçesinde; Tokgöz soyadına ikinci bir soyad olarak Sauerbrey soyadının ilave edilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ve hüküm temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.27.12.1934 tarihli soyadı nizamnamesinin 6. maddesinde “soyadı ya yalnız olarak veyahut (oğlu) ile birlikte kullanılır.”, 16. maddesinde ise “evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması durumunda evlatlık, evlat edi­nilmeden önceki soyadını alır.” hükümleri yer almaktadır. Soyadı Nizamname­sinin 6. ve 16. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, erkek bir şahsın soyadının yanına bir başka soyad eklenemeyeceği gözönünde bulundurularak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Bu itibarla yukarıda açıkla­nan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK.’nun 427. maddesi gereğince sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOZULMASINA, 18. HD. 15.09.2011, 2011/7038-8854.

——————————————————————————————————–

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, Japon vatandaşı iken Türk va­tandaşlığıma geçmek için ad ve soyadının da değiştirilmesi gerektiği zannı ile Ryotaro Funo olan ad ve soyadının Ali Yıldız olarak idari yolla değiştirip nüfusa tescil edildiğini, Japon vatandaşlığını da koruduğunu, buna göre çifte vatandaş­lığa sahip olduğunu, 52 yaşında olan davacının gerek iş çevresinde gerekse sosyal yaşamında hala kendi adını ve soyadını kullandığını belirterek ad ve so­yadının “Ryotaro Funo” olarak değiştirilmesini istemiş, mahkemece adın değiş­tirilmesine karar verilmiş, soyadın değiştirilmesi istemi ise reddedilmiştir. Dava­cının almak istediği soyadının Soyadı Kanununun 3 ve Soyadı Tüzüğünün 7 ve 5.maddeleri gereğince “Funo” olarak değiştirilmesi mümkün olmadığı gerekçesi ile isteminin reddine karar verilmiş ise de aynı zamanda Japon vatandaşı da olan davacının önceki soyadı olan “Funo”yu tekrar soyad olarak almasına engel bir durum bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemece soyadı değişikliğine iliş­kin davanın Türk Medeni Kanununun 27.maddesi kapsamında incelenerek olu­şacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinin dikkate alınmaması doğru görülmemiştir,18. HD. 19.11.2009, 2009/5982 E.-10492 K.

———————————————————————————————————

Nüfus kaydına da “Budist” olarak işlettiğini belirterek, “Haluk Aslaniskender” olan ad ve soyadının dini inancına uygun düşen “Padmapani Paramabindu” olarak değiştirilmesini istemiş; mahkemece, davanın kabulü ile davacının ad ve soyadının -istem gibi- değiştirilmesine karar verilmiştir. Dos­yada toplanan biigi ve belgelere, gerektirici yasal nedenlere ve özellikle 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 27. ve Nüfus Yasasının 46/3. maddeleri çerçe­vesinde kanıtların değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının öz adının değiştirilmesine ilişkin karar bakımından ileri sürülen tem­yiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 2525 Sayılı Soyadı Yasasının 3. ve Soyadı Tüzüğü’nün 7.maddelerinde “yabancı ırk ve ulus adları soyadı olarak kullanı­lamaz”, yine Tüzüğün 5.maddesinde “yeni takılan soyadları Türk dilinden alı­nır” hükümlerine yer verilmiş olup, davacının almak istediği soyadının anılan Yasa ve tüzüğün sözü edilen hükümlerine aykırı olduğu gözetilmeden, Aslaniskender olan soyadının “Paramabindu” olarak değiştirilmesine karar verilmiş bulunması usul ve yasaya aykırıdır.18. HD. 2005/791-738.

———————————————————————————————————-

Dava, kişiye bağlı haklardan olan soyadın değiştirilmesi istemine ilişkin­dir. Bakanlar Kurulunun 24.12.1934 tarih 2/1739 sayılı kararıyla yürürlüğe giren Soyadı Tüzüğünün 5.maddesi soyadının Türk dilinden alınacağı hükmü­ne amir olduğu ve “Schmid” kelimesinin de Türkçe olmadığı, Türk Dil Kuru­mundan gelen cevabi yazı ile bildirildiği halde davanın reddine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle kabulü doğru görülmemiştir. 18. HD. 2004/4924-6783.

Av.Kemal ŞENER

Soyadı Değiştirme ile Benzer Yazılar:

18 Ağustos 2013 Saat : 11:25

“Soyadı Değiştirme” için 51 Yorum

  1. melih aksoy diyor ki:

    Sadece soyadı değiştirmek için ne kadar masraf oluyor?

  2. ramazan koyun diyor ki:

    Soy adımızla bu zaman a kadar çok dalga geçildi. bir de bu soyadıunı daha fazla taşıyamıyorum. hem gülünç hem de ttaşımak istemiyorum ilkokulda az dalga geçinilmedi bu benim hakkım olduğunu düşünüyorum

  3. Gizli Misafir diyor ki:

    Merhaba sayın Avukat.Babam bizim soyismimizi değiştirecek.Ben lise eğitimi görüyorum.10. sınıfım.Acaba benim kayıt işlemlerinde notlarımda vs. sorunlar çıkar mı?Cevaplarınızı bekliyorum.

  4. A.B. diyor ki:

    MERHABA BABAM KARDEŞİMLE OLAN BAZI SORUNLARDAN DOLAYI KARDEŞİMİN KENDİ SOYADINI KULLANMASINI İSTEMİYOR BUNUNLA İLGİLİ BİRŞEY YAPILABİLİR Mİ?

  5. ayşe34 diyor ki:

    Merhaba 06.2010 yılında eşimden ayrıldım ve ayrıldıktan 2 ay içinde nüfus cüzdanımı değiştirerek kızlık soyadımı geri aldım.2014 yılında bir olaydan dolayı başka bir kişiden davacı oldum ve adliyeden gelen kağıtta evli olduğum soyisim geçiyordu ve ben şuan bekarım soyismimi değiştirdiğim halde neden hale o soy ismim silinmemiş.. Nüfüs müd ve muhtarlıktan da bilgilerimi güncelledim.. Bu konuda yardımcı olursanız sevinirim.

  6. Doruk Bozkurt diyor ki:

    Merhaba ben annemin kızlık soyadını almak istiyorum. Soyadımın siyasi bir çağrışım yaptığını öne sürmek geçerli bir neden olarak düşünüle bilir mi? Bu tarz davalar için avukata desteğine ihtiyaç var mıdır? Varsa bu tarz bir davanın avukatlık maliyeti nedir? Sizden cevap bekliyorum. Teşekkür ederim.

  7. Gül 75 diyor ki:

    Sadece soyadı değiştirmek için ne kadar masraf olur?

  8. birsen ugurlu diyor ki:

    Benim bosanma davasi 2012 acildi 2013 oglum dunyaya geldi ama yeni es adayindan onun soy adini tasiyor fakat bana konsoloslukdan passaport cikaramasin cocuk eski kocanin soyadini tasiyacak dedi ne yapmam gerekir cocugumu nasil yurt disina cikaricam gitmem gerekir

  9. birsen ugurlu diyor ki:

    Bosanmam 2014 karari ile elime gecti cok uzun surdu lutven yardimci olursaniz sevinirim

  10. Akın Turgut diyor ki:

    Soyadımı deyiştirmiş olsam eşim ve çocuğumun adlarıda aynı şekilde başka bir işlem süreci yaşamadan deyişirmi

  11. Akın Turgut diyor ki:

    Ve avukat ne kadar bir mebla karşılığında bu davaya bakar

Soyadı Değiştirme Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

.:: Mail İletişim Formu : Bize Yazınız ::.
Adınız:
Telefon:
E-mail: