Boşanma ve ayrılık durumlarında velayetin bırakıldığı tarafa verilen, ve çocuğun yetiştirilmesi, bakımı ve giderleri için ödenen nafakaya verilen addır. Velayet kendisine bırakılan taraf, çocuğun yetişmesi, bakımı ve giderlerini karşılamak durumunda ise de, Medeni Kanunumuzun 182. Maddesine gereğince;  “Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.” Madde metni gereğince, velayet kendisine bırakılmayan eş de gücü oranında çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak zorundadır. İştirak nafakasının miktarı belirlenirken ödeyecek kişinin ödeme gücü ve çocuğun ihtiyaç giderlerine bakılır.  Yargıtay kararlarına göre çocuğun velayeti kendisine bırakılmayan taraf çalışma gücünden yoksun ise ya da herhangi bir geliri yoksa iştirak nafakası ödemekle sorumlu tutulamayacaktır.

İştirak nafakası konusu, çocukların korunması, bakımı, eğitimi, sağlıklı büyümesini gerektirdiği için kamu düzeniyle ilgilidir. Bu nedenle, velayet kendisinde bırakılan taraf çocuk için iştirak nafakası talep etmese de hakim bu durumu kendiliğinden dikkate alarak nafaka belirleyecektir. Boşanan eşlerin birden fazla çocuğu olduğu takdirde, hakim her bir çocuğun durumunu ayrı ayrı değerlendirerek, kararını buna göre verecektir. Bu duruma örnek verecek olursak, çocuklardan birisi ilkokulda, diğeri lisede okuyorsa, her iki çocuk için gerek eğitim giderleri, gerekse sosyal ihtiyaçları bakımından farklı miktarlarda nafakaya hükmedilebilir.

İştirak Nafakası Ne Zaman Başlar Ne Kadar Sürer

İştirak nafakası ödemesinin başlangıç tarihi mahkeme kararının kesinleştiği tarihtir. İştirak nafakası kural olarak nafaka ödenen çocuğun ergin olması ile sona erer. Medeni Kanunumuz bu durumu ve istisnai hallerini 328. Maddede düzenlemiştir.

Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler. Yani, çocuk ergin olduktan sonra da eğitimine devam ediyorsa bu eğitim sürecinde koşullara göre kendilerinden beklenen ölçüde nafaka ödemeye devam ederler. Fakat burada dikkate alınması gereken konu, çocuğun ergin olduktan sonra eğer üniversite okuyorsa eğitim süreci kadar nafaka yükümlülüğü devam edecektir. Yani çocuk 4 yıllık üniversiteyi 10 yılda bitiriyor ise, nafaka yükümlüsünün borcu 4 yıllık süreç için olacaktır. Boşanma kararında iştirak nafakasına hükmedilmemişse de boşanmadan sonra iştirak nafakası talebinde bulunulabilir.